LỊCH SỬ HÀ NỘI

LỊCH SỬ HÀ NỘI – NHỮNG THỰC HÀNH DÂN CHỦ ĐẦU TIÊN
Vừa đọc cuốn này, vừa mường tượng ra những phố phường Hà Nội thân quen, xem cuốn sách đang nói đến phần nào của Hà Nội. Rất thú vị khi có thể kết nối những góc phố quen thuộc ấy với những gì từng xảy ra hàng trăm, hàng chục năm trước đây.
Điều thú vị hơn nữa là có thể tìm hiểu về chính trị Hà Nội thời kỳ Pháp thuộc và thời kháng chiến chống Pháp. Những thực hành dân chủ sơ khai đầu tiên của người Hà Nội phải kể đến việc bầu chức danh trưởng phố.
Hồi đó, Pháp phế bỏ chức quan huyện, lập ra chức trưởng phố để giúp chính quyền bảo hộ về việc thu thuế, hộ tịch, chứng thực giấy tờ, quản lý dân cư,… Tuy chỉ quản lý một phố nhỏ nhưng chức danh này lại trở nên đặc biệt quan trọng và có nhiều bổng lộc. Do đó, mỗi kỳ bầu cử đều diễn ra các chiến dịch tranh cử quyết liệt, nơi các ứng viên sát phạt nhau và tìm mọi cách để hạ bệ nhau.
Từ 1914 trở đi, khi chức danh này do thành phố chỉ định thì cư dân rủ nhau viết các kiến nghị tố cáo ứng viên này hoặc ủng hộ ứng viên kia.
Hà Nội cũng là nơi từng có đời sống báo chí sôi động, nơi các tờ báo và nhà xuất bản tư nhân có đất sống, dù vẫn còn chật chội.
Tiếc rằng tất cả những thực hành dân chủ sơ khai đó đều phải chấm dứt sau năm 1946, và đặc biệt là từ năm 1954, khi thủ đô được “giải phóng”. Cuốn sách này cũng nói về vụ “Nhân Văn – Giai Phẩm”, đốm lửa tự do cuối cùng, chỉ huy hoàng được trong giây lát rồi chợt tắt.

Author: climegaads